Kiedy narzędzia nieiskrzące są wymagane i w jakich branżach stosuje się je najczęściej?

Iskra powstała podczas uderzenia stalowego narzędzia o metalową powierzchnię może stać się źródłem zapłonu gazów, par cieczy lub pyłów palnych. Dlatego w miejscach zagrożonych wybuchem stosuje się narzędzia nieiskrzące, wykonane najczęściej ze stopów miedzi, brązu lub aluminium. Ich wykorzystanie wynika z oceny ryzyka, klasyfikacji stref oraz procedur bezpieczeństwa obowiązujących w danym zakładzie.

Narzędzia nieiskrzące w strefach zagrożonych wybuchem

Obszary, w których może wystąpić atmosfera wybuchowa, klasyfikuje się zgodnie z wymaganiami ATEX. Dla gazów, par i mgieł wyróżnia się strefy 0, 1 i 2, natomiast dla pyłów palnych strefy 20, 21 i 22. Im częściej i dłużej może utrzymywać się atmosfera wybuchowa, tym bardziej restrykcyjne są wymagania dotyczące wyposażenia oraz organizacji pracy.

Narzędzia nieiskrzące stosuje się podczas prac montażowych, konserwacyjnych i serwisowych wszędzie tam, gdzie zwykły klucz, młotek lub przecinak mógłby wytworzyć iskrę mechaniczną. Samo użycie takiego wyposażenia nie eliminuje jednak wszystkich zagrożeń. Konieczne są również wentylacja, uziemienie instalacji, kontrola stężenia substancji palnych oraz odpowiednie procedury BHP.

Przemysł naftowy, gazowy i petrochemiczny

Rafinerie, terminale paliwowe, instalacje gazowe, platformy wiertnicze i stacje przeładunkowe należą do miejsc, w których narzędzia nieiskrzące wykorzystuje się szczególnie często. Prace przy zaworach, pompach, zbiornikach i rurociągach mogą odbywać się w sąsiedztwie paliw lub ich par.

W takich warunkach stosowane są między innymi:

• klucze płaskie, oczkowe i nasadowe,
• młotki, pobijaki i przecinaki,
• wkrętaki oraz szczypce,
• skrobaki i narzędzia do obsługi armatury.

Dobór materiału oraz rodzaju narzędzia powinien odpowiadać konkretnej strefie, wykonywanej pracy i substancjom obecnym w otoczeniu.

Zakłady chemiczne i farmaceutyczne

W przemyśle chemicznym zagrożenie może wynikać z obecności rozpuszczalników, alkoholi, lakierów, gazów technicznych i innych substancji o niskiej temperaturze zapłonu. Narzędzia nieiskrzące wykorzystuje się podczas obsługi mieszalników, reaktorów, instalacji przesyłowych oraz stanowisk napełniania i opróżniania zbiorników. Podobne zasady mogą obowiązywać w zakładach farmaceutycznych, szczególnie w miejscach, gdzie powstają pyły lub stosowane są łatwopalne składniki procesowe.

Przemysł spożywczy i przetwórstwo pyłów

Zagrożenie wybuchem nie dotyczy wyłącznie gazów i paliw. Pył mączny, cukrowy, skrobiowy, drzewny lub pochodzący z biomasy może utworzyć z powietrzem mieszaninę wybuchową. Z tego powodu narzędzia nieiskrzące mogą być wymagane w takich branżach jak:

• młynarstwo i przetwórstwo zbóż,
• produkcja cukru,
• przetwórstwo skrobi,
• magazynowanie biomasy,
• przemysł drzewny i paszowy.

Ich stosowanie stanowi część szerszego systemu ochrony, który obejmuje także odpylanie, wentylację, ograniczanie elektryczności statycznej i regularne usuwanie osadów.

Górnictwo, energetyka i przemysł ciężki

W kopalniach szczególne zagrożenie tworzą metan oraz pył węglowy. Narzędzia nieiskrzące wykorzystuje się tam podczas prac wykonywanych w rejonach, w których może pojawić się atmosfera wybuchowa. W energetyce podobne wyposażenie stosuje się między innymi przy instalacjach wodorowych, akumulatorowniach, zbiornikach paliw i niektórych pracach konserwacyjnych. Może być ono potrzebne również w lakierniach, stoczniach, magazynach substancji łatwopalnych i zakładach produkujących materiały wybuchowe.

Jak dobrać narzędzia nieiskrzące?

Decyzja o ich zastosowaniu powinna wynikać z oceny ryzyka oraz dokumentacji ochrony przed wybuchem. Należy uwzględnić rodzaj substancji, klasyfikację strefy, charakter wykonywanej pracy oraz wymagania zakładowe. Właściwie dobrane narzędzia nieiskrzące ograniczają ryzyko powstania iskry mechanicznej, ale nie zastępują pozostałych zabezpieczeń. Najwyższy poziom ochrony zapewnia dopiero połączenie odpowiedniego wyposażenia, procedur organizacyjnych i regularnych kontroli bezpieczeństwa.

ECT Technik

Adres:
ul. Puławska 280, 02-819 Warszawa

Telefon:
+48730353700

Strona WWW:
https://ecttechnik.pl/